Bilgisayar kiralama muhasebe kaydı, KDV ve TFRS 16

Örnek yevmiye kaydı: aylık laptop kirası

Örnek: 10 laptop için aylık kira faturası 25.000 TL + %20 KDV (5.000 TL) = 30.000 TL. Kiracı işletme faturayı aldığında gideri ilgili bölümün gider hesabına, KDV’yi indirilecek KDV hesabına yazar; ödemede satıcı hesabını kapatır. Laptoplar idari personeldeyse 770, satış ekibindeyse 760, üretimdeyse 730 ya da 740 kullanılabilir.

Kira gideri hangi hesapta izlenir

Tekdüzen Hesap Planı’nda kira giderleri ayrı bir hesapta değil, cihazın kullanıldığı fonksiyonun gider hesabında izlenir: 770 Genel Yönetim Giderleri, 760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri, 740 Hizmet Üretim Maliyeti ya da 730 Genel Üretim Giderleri. 7/B seçeneğini uygulayan işletmeler gideri önce çeşit esasına göre (ör. 795 Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler) kaydeder. Yıl içinde birden fazla birimde kullanılan cihazlarda dağıtım anahtarı belirlenmelidir.

KDV oranı ve tevkifat

Mal teslimi ve hizmetlerde genel KDV oranı %20’dir (7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, yürürlük 10.07.2023). Bilişim cihazı kirası %1 ve %10 oranlı listelerde yer almadığı için genel orana tabidir. KDV mükellefi işletme, kira faturasındaki KDV’yi genellikle indirebilir.

Kısmi KDV tevkifatı listesi belirli hizmetleri sayar; makine, teçhizat ve demirbaşların bakım ve onarım hizmetleri bu listededir. İncelenen kaynaklarda bilişim cihazı kira bedelinin kısmi tevkifat listesinde yer aldığı bilgisine ulaşılmadı. Kira ile bakım ayrı faturalanıyorsa ya da kiraya veren KDV mükellefi değilse sorumlu sıfatıyla KDV hesaplanması gündeme gelebilir; bu durumları mali müşavirinize sorun.

Yazıcı, monitör, dijital ekran ve el terminalinde durum aynı mı

Kayıt mantığı cihaz türünden bağımsızdır: kira bedeli kullanılan birimin gider hesabına, KDV indirilecek KDV hesabına yazılır. Cihaz türü yalnız satın alma senaryosunda fark yaratır, çünkü amortisman süresi değişir: GİB tablosunda kişisel bilgisayar, el bilgisayarı ve sunucu 4 yıl, cep telefonu 3 yıl, projeksiyon ve video konferans cihazı 5 yıl, kesintisiz güç kaynağı (UPS) 10 yıldır. 2026’da 12.000 TL’yi aşmayan demirbaşlar amortismana tabi tutulmadan doğrudan gider yazılabilir.

TFRS 16 kısa süreli kiralama muafiyeti

TFRS 16 uygulayan şirketlerde kiracı, kiralamaları kural olarak kullanım hakkı varlığı ve kira yükümlülüğü olarak kaydeder. Standardın 5. paragrafı iki istisna tanır: kısa süreli kiralamalar ve dayanak varlığın düşük değerli olduğu kiralamalar. Standardın tanımıyla “kısa vadeli kiralama”, kiralamanın fiilen başladığı tarih itibarıyla süresi 12 ay veya daha kısa olan kiralamadır ve satın alma opsiyonu içeren bir kiralama bu kapsamda değildir.

Muafiyet seçilirse kira ödemeleri kiralama süresi boyunca doğrusal ya da başka sistematik bir esasla gider yazılır (paragraf 6). Kısa süreli kiralama tercihi dayanak varlık sınıfına göre, düşük değerli varlık tercihi her kiralama için ayrı yapılır (paragraf 8). Standart düşük değerli varlıklara tablet, kişisel bilgisayar, küçük ofis mobilyası ve telefonu örnek verir (B8). Uzatma hakkı süreyi etkileyebileceği için sözleşme koşulları mali müşavirle değerlendirilmelidir.

Finansal kiralamada kayıt farklıdır

Bu rehberdeki kayıtlar faaliyet kiralaması içindir. Finansal kiralamada kiracı varlığı aktifleştirir, amortisman ayırır ve ödemeleri ayrıştırır; bu farklı bir muhasebe uygulamasıdır. Kirasistem finansal kiralama, finansman, kredi veya ödeme hizmeti sunmaz.